Teknik Analiz ve Tanıtım
Teknik Göstergeler ( İndikatörler )
Sık Kullanılan Teknik Göstergeler (İndikatörler)
TEKNİK ANALİZ - TANITIM
Teknik analiz, geçmiş ve mevcut fiyat bilgileri ile ileri tarihli piyasa faaliyetlerini öngörmeye çalışan işlem hacmi gibi piyasa bilgilerinin incelenmesidir. Geçmiş fiyat bilgileri analiz oluşturmada kullanılan en uygun bilgidir.
Geçmiş piyasa bilgileri kaydedilmekte ve çeşitli zaman dilimlerinden oluşan çizelgeler meydana getirmektedir. Teknik yatırımcılar, ticaretteki temel açılış ve kapanış seviyelerini belirleyebilmek amacıyla, belirli zaman dilimindeki çeşitli periyodik çizelgeleri analiz ederler. Çizelge üzerinde çalışarak uzmanlar, ilk etapta gelecekteki belgelerin yönetimini belirleyebilmeyi umdukları bilgileri sağlayabilirler.
Muhafazakârlar ve teknik araştırmacılar arasında en iyi sonucu veren analiz metodu hakkında bitmeyen bir tartışma vardır. Teknik araştırmacılar, bütün esasların zaten fiyatlarda gösterildiğini ve bu sebepten dolayı doğal felaketlerin ve beklenmedik dünyevi etkilerin dışında olduğunu belirtmektedirler; mevcut fiyat, bilinen tüm iddialar dikkate alınarak oluşturulan piyasada beklenen fiyatı göstermektedir. Uzmanlar gelecekte fiyatlardaki olası sonuçları tahmin etmek için fiyat hareketlerindeki tekrarları ve örnekleri göz önünde bulundururlar. Diğer bir deyişle eğilimleri belirlemeye çalışırlar.
Teknik analizler 3 temel noktada değerlendirilmektedir:
1-Esaslar fiyatlar içerisinde yer almaktadır.
2-Tarih kendini tekrarlayan bir olgudur – geçmişte ne olduğunu bilip geleceğe yön verebiliriz.
3-Eğilimler bir anahtardır – belgeler bir eğilime doğru yönelip onu takip etmektedir.
Genellikle, yükselen, alçalan ve durağan olmak üzere 3 çeşit vardır. Eğilimin yönü oluşturulurken giriş noktası ticaretin başlangıcında yer almıştır.
Yıllar boyunca çeşitli matematiksel işlemler piyasa fiyatlarında ve kapasitesinde etkili olmuştur. (araştırma olarak görülen)Bu işlemler, teknik analizin eğilimlerini, bitiş ve başlangıç noktalarını tanımlamak için yardımcı olmaktadır.
Her analiz gibi bu disiplin, çalışmalarda en önemli tarafı oluşturmaktadır. Eğer çalışmalarınız sonuç gösteriyorsa, onları izlemeye devam edin – piyasa değişimlerinin planlarınızı etkilemesine izin vermeyin. Eğer hata yapmışsanız yapmışsınızdır ama planlarınıza sadık kalmayı sürdürün. (ticarette size yardımcı olacak bazı ipuçları için bakınız: Teknik Ticaret İpuçları ve Ticaret için Rehberlik)
Üste Dön
Grafikler - Çeşitler
3 temel çizelge (grafik) çeşidi vardır; çizgi, bar ve mum.
-
Çizgi grafik; bir kapanış fiyatı periyodunu diğeriyle birleştiren en basit ve temel çizelge çeşididir.
-
Bar grafik; düzenli bir çizgi grafiğinden daha fazla detay içerir. Her periyot bir bar ile gösterilmektedir. Bar bir fiyattan diğerine fiyat hareketlerini göstermekle kalmaz aynı zamanda periyotların kendi içerisindeki fiyat hareketlerini de gösterir.
-
Mum bar grafik; bar çizelgelerine çok benzerdir. Renkli yüzeyler ilk etapta periyotlardaki hareketleri daha detaylı bir biçimde görmemizi sağlar. Her periyot bir mum barla belirtilmiştir – mum barlar her iki tarafta yer alan mum ipi ve sütunlardan oluşmaktadır. Mum bedeni renkli olmaktadır(genellikle kırmızı mavi ya da yeşil olabilir.) Beden, periyotların açık ya da kapalı olup olmadığını gösterirken, mum ipi yüksek ya da düşük periyotları göstermektedir; bu periyotlarda fiyatlar yükselir ya da düşerse bunu renklerden anlayabiliriz. Mum bedeni kırmızıysa mumun üst tarafı açılış fiyatını ve alt kısmı kapanış fiyatını gösterir, yeşil ya da mavi mum zıt yönleri gösterir – mumun alt kısmı açılışken üst kısmı kapanış olabilir.
Geçmişteki sonuçlar gelecekteki sonuçların göstergesi değildir ve örnekler bütün müşterilerin hesaplarını temsil etmemektedir.
Üste Dön
ZAMAN ARALIKLARI
Göstergeler periyodik fiyat aralıklarını gösterir. En hızlı hareket eden çizelge anlık çizelgedir. Bu çizelgede, periyottaki düşük ya da yüksek, açık ya da kapalı fiyatlar tek ya da benzer olduğundan sadece çizgi formatında bulunabilmektedir. Çizelgedeki her nokta bir an ya da fiyat aralığını göstermektedir. Sonraki periyot genellikle bir-dakika çizelgesi olur ve bu periyodik olarak yükselir: 5 dakika, 10 dakika, 30 dakika, 1 saat, 4 saat, günlük, haftalık, aylık.
Zaman aralığı uzadıkça, çizelge yavaşlar. Uzun vadeli zaman çizelgeleri daha durağan trendleri göstermektedir. Kısa vadeli zaman çizelgeleri ise giriş ve çıkış noktalarını ayırmak kullanılır.
Üste Dön
TEKNİK GÖSTERGELER (İndikatör)
Farklı pek çok tip gösterge vardır, ancak bunlar 5 kategoride gruplanabilmektedir:
1. Trend Göstergeleri: Daha önce de bahsettiğimiz gibi trendler, yükselen alçalan ve durağan fiyat akışı sürerliliğini belirtmektedir. Trend göstergeleri, piyasa yönelimini göstermek için geçmişteki fiyatları göz önünde bulundurur. En yaygın trend göstergeleri; Hareketli Ortalamalardır. Basit trend çizgileri, bir zaman dilimi içerisindeki alt ve üst noktaları birleşmesiyle oluşan bir çizgi çizilmek suretiyle, aynı etki için kullanılabilmektedir; çoğunlukla analizde kullanılan tüneller ve üçgenler de kullanılabilmektedir. Trend çizgileri genellikle destek ve direnç seviyelerini de inceleyebilmektedir.
2. Güç Göstergeleri: Önemli bir kapasite göstergesidir ve gelecekteki piyasa tahminlerinde döviz borsasından daha etkilidir. Bunların en popüleri Volume’dür.
3. Volatilite: Bir zaman dilimindeki dalgalanmaları hesaplar ve gösterir. Bu gösterge destek ve direnç seviyelerini belirlemeye yardımcı olmaktadır. Bunlardan en bilineni Bollinger Band’dır.
4. Döngü: Bu gösterge daha doğru ve kendini tekrarlayan döngüler ya da örnekler bulmaya çalışmaktadır. Bu diğer mali piyasalarda daha popülerdir. En bilinen döngü göstergesi Elliot Wave’dir.
5. Momentum ve Osilatörler: TheseBu göstergeler, bir zaman dilimindeki fiyatların hareket hızını ayarlamaktadırlar. Momentum göstergeleri bir trendin zaman içerisindeki zayıflığı ya da güçlülüğünü belirlemektedir. Momentum trendin başlarında en yüksek seviyesinde ve trendin dönüm noktasında en düşük seviyesindedir. Fiyattaki ve momentumdaki tüm yön farklılığı bir zayıflık uyarısıdır; zayıf momentumla birlikte fiyatta tezatlıklar oluştuğunda, bu yöndeki hareketler son bulacaktır. Momentum güçlü yöndeyse, fiyatlar durgundur; bu da fiyat yönünde potansiyel bir değişime işaret etmektedir. En önemli momentum göstergesi Stokhastic, MACD ve RSI’dır.
Üste Dön
Sık Kullanılan Teknik Göstergeler
Hareketli Ortalamalar
Hareketli Ortalamalar, trend göstergeleridir; mevcut trendleri düzenlemek, oluşan trendleri belirlemek ve trendlerin sonunu göstermek için traderlar tarafından bir araç olarak kullanılmaktadır. Hareketli ortalamalar, kısa dönemli dalgalanmalardan etkilenmeksizin uzun dönemli fiyat hareketlenmelerini görmede traderlara yardımcı olan düz bir çizgidir. Üç tip hareketli ortalama vardır; en sık kullanılanı basit hareketli ortalamadır; diğer ikisi ise, ağırlıklı ve üstel hareketli ortalamalardır.
Bütün hareketli ortalamalar, bir periyottaki düşük, yüksek ve kapanış fiyatlarda verilen rakamın ortalamasıyla hesaplanabilir. Bu üç tip arasındaki fark belirli her periyotta önemli ve ağırlıklı bir yerlerinin olmasıdır. Örneğin; ağırlıklı ve üstel hareketli ortalamalar en son fiyatlarda daha önemli bir hal almaktadır; hâlbuki basit hareketli ortalama bütün seçilmiş zaman dilimlerinde eşit öneme sahiptir.
Hareketli Ortalamada her yeni nokta önceki zaman dilimini ortadan kaldırır ve en yeni zaman dilimini oluşturur. Hareketli ortalama çizgisi seçilen periyotun rakamlarına dayandırılarak değişim gösterecektir – en büyük sayı en yavaş ortalamayı göstermektedir. Bazı traderlar, üzerinde durulan belgelerin sonuçlarını en iyi şekilde vurgulayan hareketli ortalamalar serisini oluşturuncaya dek; farklı periyotlarda farklı sayıdaki hareketli ortalamalarla ilgilenmektedir.
Üzerinde çalışılacak bir hareketli ortalama seçerken, artan trendli bir piyasada mevcut fiyat bir defadan daha çok seçilmiş olan hareketli ortalama çizgisinin altına düşmemelidir. Hareketli ortalama yükselen trend boyunca bir destek çizgisi ve alçalan trend boyunca da bir direnç çizgisi oluşturmalıdır. Yükselen trendde devam ediyorsa, birkaç seferde hareketli ortalama çizgisi kırılacaktır; bu sebeple seçilen hareketli ortalama çizgisinin çok hızlı olması iyi bir göstergedir ve yeterince düzlenmez. Örneğin eğer 30 günlük hareketli ortalama kullanıldıysa, o zaman belli bilgileri elde edebilmek için 45 günlük hareket çizgisi uygun olacaktır.
Trader mevcut fiyatların karşısında hareketli ortalama çizgisinden memnunsa, trendin sonucunu ya da devamlılığını göstermek için bu çizgiden yararlanabilir. Yükselen trenddeki bir piyasada iki durumda fiyat hareketli ortalama çizgisinin altında kapanıyorsa, bu durum trend sonunun geldiğini ve pozisyonu sonlandırmak gerektiği anlamına gelir. Aynı mantıkla düşüş eğilimindeki piyasalarda mevcut fiyat, düşüş eğiliminin sonlandığı her iki durumda, hareketli ortalamanın üzerinde kapanma gereği duyar.
Hareketli ortalamayı uygulamanın diğer bir yolu da çiftlerdir. Traderların pek çoğu öncelikle yukarıda tanımlandığı şekliyle uzun dönemli hareketli ortalamayı kullanırlar ve trendin sonlanacağını daha önceden haber veren (daha kısa periyotta) daha hızlı bir hareketli ortalama ortaya çıkarırlar. Daha kısa hareket ortalaması daha yavaş hareket ortalamasını engelliyorsa, bu durum trend için daha erken bir bitiş noktası işaret etmektedir.
Üste Dön
Stokastik
En yaygın kullanılanı ağır stokastiktir. Stokastik osilatörler, trendin gücünü ve trendin sonunun ne zaman yaklaşacağını belirlemek için kullanılır. Stokastikler, 0 ila 100 ölçeği arasında gidip gelen %K ve %D olarak bilinen iki şekilde ortaya konulmaktadır.
Osilatörlerin yanında matematik önemsiz bir hal alır; önemli olan çizgilerin anlamı ve yeridir. Eğer çizgi 80 in üstündeyse bu güçlü artan bir trend gösterir; eğer 20nin altındaysa bu da güçlü azalan bir trend göstermektedir. %K çizgisi %D’nin üzerinden geçmişse bu durum trendde bir değişim olduğunu ve olası bir çıkış noktasını gösterir. Fiyat dalgalanması varsa, trend eksikliği gösteren orta değerde diğer birinin üzerinden geçmesi stokastikler için normal görünebilir.
Mevcut fiyatta olduğu gibi her iki çizgide yer değiştirdiğinde, stokastikler en iyi sinyali verirler. Bu durum trendin devamı için iyi bir göstergedir. Ancak stokastikler, sürekli trend içerisinde farklı yönleri gösterirlerse, bu durum ya kapanış ya da anahtar yönleri işaret etmektedir.
Üste Dön
Relativ Güç İndeksi (RSI - RGI)
Relativ Güç İndeksi bir diğer güç osilatörüdür. Relativ Güç İndeksi eğilimdeki terslikleri bir araya getirmeye çalışmaktadır. Stokastiklerde olduğu gibi, 0 ila 100 arası bir kademede yorumlanmaktadır. 80 üzeri bir yorum aşırı yükselen bir piyasaya işaret eder ve 20 altındaki yorumlar ise gereğinden fazla düşen piyasaya işaret eder. RGİ ler sıklıkla güç eğilimindeki piyasalarda uzayan zaman diliminde 80 -20 seviyesinin altında ya da yukarısında kalabildiği için RGİ ler, ticaret 80 ve 20 çizgilerinin altında ya da yukarısındaki değişim yönlerinde meydana gelir.
RGİ periyodu kısaldıkça daha hızlı bir hale gelecektir ve daha fazla sinyaller oluşturacaktır. Burada bir traderın denge kurmaya ihtiyacı olacaktır. Günlük traderlar, daha düzenli sinyaller elde edebilmek için sıklıkla kısa çizgileri kullanırlar ve uzun zamanlı traderlar ise uzun RGİ ler kullanırlar.
Üste Dön
Bollinger Bandları
Bollinger Bandları volatilite göstergeleridir ve mevcut fiyatlarla ilişkili aşırı yüksek ve düşük noktaları tanımlamada kullanılır.
Bollinger Bandları hareketli ortalamalardan standart sapmaların miktarına dayanmaktadır. Özellikle destek ve direnç seviyesini ve beklenen ticaret gruplarını göstermektedir.
Hareketli ortalamada olduğu gibi, Bollinger Bandlarını ve standart sapmaları kullanarak trader burada hareketli ortalamayı düzenleyip ayarlayabilir. Trader kendi ticaret stiline uygun bir şekilde bunları zamana uydurabilmektedir. Olağan kullanım, genellikle 20 günlük bir hareket ortalamasıdır ve hareket ortalamasından iki standart sapma meydana gelebilmektedir.
Bollinger Bandlarının yukarısında ya da aşağısında meydana gelen bir kırık çıkış noktasını ve tersine değişimi gösterebilmektedir.
Üste Dön
Hareketli Ortalama Yakınlaşma Uzaklaşma (MACD)
Hareketli Ortalama Yakınlaşma Uzaklaşma, hareketli ortalamaları artıran bir çalışmadır ve bir osilatör olarak görev yapar. MACD, 26 günlük bir üstel hareket ortalamasıyla 12 günlük bir üstel hareket ortalaması arasındaki farkı ortaya koymaktadır. 9 günlük bir hareket ortalaması tetikleyici bir çizgi olarak kullanılır; bu da demek oluyor ki MACD bu tetik çizgisinin altındaysa bu “bearish”(ayı) sinyalidir ve yukarısında ise de bu “bullish”(boğa) sinyalidir.
Traderlar MACD’ı zıt trendlerde kullanırlar. Örneğin eğer MACD göstergesi yüksekse fiyatlar düşüş halinde olacaktır, bu durum bir çıkış noktası ya da olası bir tersine ticaret anlamına gelebilir.
Üste Dön
Fibonacci fiyat hareketi
Fibonacci fiyat hareketi seviyesi, daha önceki iniş çıkışlardan eğilimlerdeki değişimleri gösteren bir sayı dizesidir. Önemli fiyat hareketlerinden sonra, fiyatlar normal hareketlenmesinin önemli bir kısmını sıklıkla tekrarlayacaktır. Fiyatlar tekrarlanırken destek ve direnç seviyeleri sıklıkla Fibonacci’nin fiyat hareketi seviyesinde ya da yakınında meydana gelir.
Mevcut piyasalarda sıklıkla kullanılan oranlar 23.6%, 38.2%, 50% ve 61.8% dir. Fibonacci’nin fiyat hareketi seviyesi belirli bir yüksek noktadan belirli bir alçak noktaya kadar oluşan eğilim çizgisinin meydana gelmesiyle ortaya çıkmıştır. Gerileme eğilimdeki bir düzenlemenin basitçe ifade edilmesidir, eğilimin sona ermesi demek değildir. En önemli gerileme 38.2% ve 61.8% seviyesindedir.
Üste Dön