Forex Təməl Analiz

//Forex Təməl Analiz
Forex Təməl Analiz 2017-07-23T13:08:49+00:00

Təməl analiz, iqtisadi vəziyyəti əks etdirən və ölçən iqtisadi, ictimai və siyasi məlumatların, mali bazarların gələcəkdəki hərəkətlərinin təyin olunması məqsədiylə analiz edilməsidir. Analistler texniki və təməl analistler olaraq ikiyə ayrılmışlar. Lakin əslində çox az sayda yalnız təməl və ya yalnız texniki analist vardır. Texniki analistler iqtisadiyyat ilə əlaqədar şərhlərin təsirlərini və zamanlamalarını göz ardı edə bilməzlər. Təməl analistler də keçmişdəki qiymət səviyyələrindən və volatiliteden əldə edilən müxtəlif siqnalları görməməzlikdən gələ bilməzlər.

Analiz edərkən; ölkələrin iqtisadi, siyasi və ictimai vəziyyətləriylə əlaqədar bütün şərhləri, məlumatları və xəbərləri hesaba qatmaq, xüsusilə günümüzün qlobal bazarında həqiqətən çətindir. Lakin iqtisadiyyatların müxtəlif təməl göstəricilərini anladıqca və bu göstəriciləri dərininə araşdırdıqca mali bazarların analizi əhəmiyyətli ölçüdə inkişaf edər.

İqtisadiyyat ilə əlaqədar saysız şərh edilər. İqtisadi təqvimi bir az daha yaxından tanımaq, məlumatların təbiətini və ola biləcək təsirlərini anlamağa çalışmaq əhəmiyyətlidir. Ancaq digər tərəfdən çox fazla məlumatdan ötürü çıxmaza girərək təsirli bir analiz edə bilməmək də çox asandır.

Çox fazla sayda iqtisadi məlumat olduğu üçün, çox məlumat haqqında az bilik sahibi olmaqsa, qiymətləri hərəkətləndirən təməl məlumatlara fokuslanmaq daha əhəmiyyətlidir.

İQTİSADİ GÖSTƏRİCİLƏR:

İqtisadi göstəricilər məlumat olaraq açıqlanan, iqtisadiyyatın mali, iqtisadi və ictimai atmosferini əks etdirən ölçücü elanlardır. Bu göstəricilər hökümətlərə bağlı və ya xüsusi sektordaki müxtəlif agentliklər tərəfindən nəşr olunar. Bu istatiskler cəmiyyət tərəfindən təxmin edilərlər və təqvimə görə əvvəldən təyin olunmuş zamanlarda nəşr olunarlar. Bir çoxları tərəfindən bir iqtisadiyyatın sağlamlığını və gücünü göstərən bir ekran olaraq istifadə edilər. Açıqlanan məlumatlarla əlaqədar təxminlərdə olan çox sayda oyunçu olduğu üçün bəzən məlumatların özləri bazardakı həcmi böyük nisbətdə artırar və sıxlıqla müxtəlif mali vasitələrin qiymətlərini çox qısa müddət içərisində hərəkətləndirər.

Gündəlik olaraq nəşr olunan çox sayda iqtisadi məlumat ilə əlaqədar məlumatlarımızı aktual tutmaq lakin içlərindən yalnız bir neçə təməl göstəricini yaxından izləmək daha əhəmiyyətlidir.

Hansı iqtisadi göstəricinin tam olaraq nə vaxt açıqlanacağını bilin. Masaüstünüzdə və ya platformanızda, açıqlanacaq olan göstəricinin adını, tarixini, saatını və gözlənilən məlumatını göstərən bir təqvim saxlayın. Sıxlıqla bir göstərici məlumatının özündən daha çox, gözlənilən məlumatlar bazarı istiqamətləndirər.

Açıqlanacaq məlumatın, iqtisadiyyatın xüsusilə hansı istiqamətinin əks etdirildiyini anlamağa çalışın. İqtisadiyyatın bir çox fərqli istiqaməti vardır. Məsələn böyümə nisbəti – GSYİH, inflyasiya – TÜFE və ya ÜFE, işsizlik nisbəti -əkinçilik xarici ödənişlər və ya məşğulluq, iqtisadiyyata olan güvən – istehlakçı etibarı və ya xərcləmələr məlumatları ilə ölçülər. Bu məlumatları bir müddət üçün izlədikdən sonra hansı məlumatın iqtisadiyyatın hansı istiqaməti haqqında məlumat verdikləri mövzusuna öyrəşəcəksiniz.

Daha əvvəl də bəhs etdiyimiz kimi, gündəlik olaraq nəşr olunan çox sayda göstərici vardır. Bunların hamısını birdən davamlı izləmək haradasa qeyri-mümkündür və ayrıca bu, vaxt itkisi də olar. Bəziləri bazarda hərəkətlilik yaradar amma bəziləri yaratmaz. Siz hərəkətləndirənlərə fokuslanın. Lakin məlumatların bazarlara olan təsiri həmişə eyni olmaya bilər. Bəziləri zamanla daha çox əhəmiyyət qazanarkən bəziləri daha əhəmiyyətsiz hala gələ bilər. Bu mövzuda məlumatlarınızı aktualləyin.

Bir məlumatın özü, reallaşan məlumat ilə gözlənilən arasındaki fərq qədər əhəmiyyətli olmaya bilər. Daha əvvəl bəhs edildiyi kimi, bazarın ne istediyini bilmək əhəmiyyətlidir. Bu istəklər, sərmayə vasitəsinin qiymətinin üzərində qurular. Qiymətin içinə qurulmayan, qiyməti hərəkətləndirən gözlənmədik məlumat və ya hadisədir. Bəzən də açıqlanan məlumatın özü gözlənildiyi kimi gəldiyi halda, o məlumat ilə birlikdə istifadə edilmiş bir söz bazarda hərəkətlilik yaradar. Məsələn faiz əmsalı gözlənildiyi kimi % 0.25 olaraq açıqlansa çox hərəkət yaratmaya bilər lakin elanın arxasına əlavə olunan, “daha çox faiz artması olmayacaq” kimi bir xəbər qiyməti hərəkət etdirər.

Bütün gümanlardan fərqli gələn və ya gözlənilməz şərhlər bazarda hərəkətlilik yaratmaz. Cəmiyyətə açıqlanan hər iqtisadi göstərici daha əvvəl açıqlanmış məlumatların düzəldilmiş hallarıdır. Bəzən bunlar naməlum ola bilər. Məsələn, dözümlü mallar sifarişləri məlumatında eniş gözlənilərkən % 0.4 oldu. Bu gözlənilməz artım əslində yeni məlumat şərhi ilə birlikdə əvvəlki ayın məlumatının da aşağı istiqamətdə düzəldilmiş olmasından qaynaqlanar. Köhnə məlumatlarda edilən düzəltmələri müqayisə edin. Çünki verdiyimiz nümunədə əvvəlki ayın dözümlü sifarişlər məlumatı aşağı istiqamətdə düzəldildiyində % 0.4 olaraq ifadə edilmiş artım əslində % 0.1 olmuşdur. Bu səbəblə bəzən içində olduğumuz aydaki artım əvvəlki ayın düzəltməsindən qaynaqlana bilər.

İnvestisiya vasitələri bir valyutanın digərinə qarşı olan dəyəri ilə trade edilər. Bu səbəblə oyunun yalnız bir tərəfini bilir olmaq kafi olmaya bilər. Bir pul vahidinin dəyəri düşdüyündə satış əməliyyatı girsəniz, digər pul vahidinin dəyəri daha da çox düşmüşsə paritede yüksəliş olacağından zərər edə bilərsiniz.

İqtisadi indikatörler ümumiyyətlə qabaqcıl ( leading ) və ya geriləyən ( lagging )göstəricilər olaraq ikiyə ayrılar. Qabaqcıl göstəricilər iqtisadiyyatın müəyyən bir yol və ya trend izləməyə başlamasından əvvəl dəyişərlər və iqtisadiyyatdaki dəyişmələr haqqında uzaqgörənlik sahibi olmaq üçün istifadə edilərlər. Geriləyən göstəricilər isə iqtisadiyyatın müəyyən bir yol və ya trendi izləməyə başlamasından sonra dəyişərlər.

ÖLKƏLƏRİN FOREX BAZARLARINA TƏSİRİ ABŞ İQTİSADİ GÖSTƏRİCİLƏRİ

  • Hər ayın ilk çərşənbəsi TSİ 15.30-da nəşr olunar.
  • Əhəmiyyəti: Bazara istiqamət verər.
  • Xarici ticarət tarazlığı, mal və xidmətlərin cəmi ixracatı ilə cəmi idxalatı arasındaki fərqin hesablanması ilə tapılar. ABŞ-da 1970-dən bəri xarici ticarət açıq verməkdədir.
  • Hər ayın 10-unda və ya ona yaxın bir gündə TSİ 15.30-da nəşr olunar.
  • Əhəmiyyəti: Bazara istiqamət verər
  • TÜFE, şəhərli istehlakçılar tərəfindən istifadə edilən müəyyən mal və xidmətlərdən ibarət olan bir səbətin, təsirləndiyi iqtisadi ətraf şərtlərinə görə, qiymətlərindəki dəyişməni hesablar. Tum TÜFE, qiymət dəyişməsini hesablarkən çox fazla təsirlənən (yemək və enerji kimi) malları xaric tutar.
  • Hər ayın 15-ində və ya ona yaxın bir gündə TSİ 15.30-da nəşr olunar.
  • Əhəmiyyəti: Bazara istiqamət verər.
  • Institute of Supply Management tərəfindən nəşr olunan məlumat, emalat sektorundaki fəaliyyətlər ilə əlaqədar fikir verər.
  • Hər ayın ilk iş günündə TSİ 17.00-də nəşr olunar.
  • Əhəmiyyəti: Bazara istiqamət verər.
  • İstehlakçıların ABŞ iqtisadiyyatına olan etibarını əks etdirər. Məlumat, ABŞ-daki 5000 yerdə aparılan tədqiqat nəticələrinə görə hesablanar.
  • Hesabat qaralaması hər ayın təxminən 15-ində nəşr olunar, son hesabat hər ayın son çərşənbə axşamı nəşr olunar.
  • Əhəmiyyəti: Bazara istiqamət verər.
  • Cəmi pərakəndə satışları arasındaki aylıq fərqləri hesablar.
  • Şərh zamanı ən naməlum olan istehlakçı xərcləmələri tərzini əks etdirən göstəricidir. Mövsümsəl dəyişənlərə, tətil zamanlarına və əməliyyat günləri fərqlərinə görə düzəldilər.
  • Əhəmiyyəti: Bazara istiqamət verər.
  • Bir ölkədə istehsal olunan, son istehlakçıya çatdırılmış bütün mal və xidmətlər cəmidir.
  • GSYİH bir ölkənin iqtisadiyyatının böyüməkdəmi yoxsa durğunluqdamı olduğu mövzusunda məlumat verər. İstehsal və böyümə nisbəti haqqında ən geniş məlumat verən göstərici olaraq qəbul edilir.
  • Aylıq olaraq əldə edilən məlumatlar ilə hesablanar, bir ayın bitimindən təxminən 5 həftə sonra dörddəbir dövr məlumatı olaraq nəşr olunar.
  • Əhəmiyyəti: Bazara istiqamət verər.
  • ISM; yeni sifarişlər, istehsal, tədarükçü paylamaları, envanterler və məşğulluq olmaq üzrə beş göstəricinin dağılım indekslərinin mövsümsəl olaraq təşkil edilməsi ilə əldə edilən bir mürəkkəb indeksə söykənir.
  • Əhəmiyyəti: Yüksək
  • Xərclənə bilər ( vergilərdən sonra arta qalan ) fərdi gəlirlərin müəyyən bir yüzdəsi olan fərdi qənaətlər.
  • Qənaət nisbətlərinin iqtisadiyyata doğrudan təsiri vardır. Yüksək nisbətdə qənaət çox az pulun iqtisadiyyata qatıldığını göstərər. Aşağı nisbətdə qənaət istehlakçıların daha çox xərclədiyini göstərər, beləliklə iqtisadiyyatın canlanmasına müsbət qatqısı olar. Mənfi qənaət nisbəti istehlakçıların özlərini borca soxduqları mənasını verər. Bu da qısa vədedə böyümə sürətini tətikləyə bilər lakin davam etdirilə bilər bir böyümə olmaz.
  • Əhəmiyyəti: Yüksək
  • Həftəlik qabaqcıl indeks yeddi dənə göstərici istifadə edilərək hesablanan bir mürəkkəb indeksdir. Bu göstəricilər; JOC-ECRI vəsait qiymətləri indeksi, mortgage fəaliyyəti, təhvil keyfiyyət spreadleri, anbar qiymətləri, təhvil faizi və işsizlik müraciətləridir.
  • WLI ölçdüyü göstəricilər ilə iqtisadi trendleri qısa müddət içində göstərər. Və iş dünyası konjonktürünü təyin edən faktorları hesablayan göstəriciləri istifadə etdiyi üçün etibarlı nəticələr verər. 3 aylıq, 10 ay yarımliq dib və təpə məlumatlarını göstərər.
  • Əhəmiyyəti: Yüksək
  • Mevsimsel olaraq təşkil edilər.
  • Dayanıqlı mal sifarişləri, yerli emalatçıların dərhal və ya gələcəkdə təslim etmək üzrə böyük dözümlü mallar üçün aldıqları sifarişləri göstərər.
  • Dözümlü mal, üç il və üzəri kimi uzun bir müddət istifadə edilən mallara deyilir.
  • Dözümlü mal sifarişləri məlumatı keçicidir lakin irəlidəki iqtisadi fəaliyyətlərin göstəricisi olaraq istifadə edilər. Sifarişlərin, emalatçıların istehsalı artırmasından əvvəl artması və emalatçıların istehsal miqdarını aşağı salması nəticəsində azalması lazımdır.
  • Əhəmiyyəti: Orta
  • Məhsul malların istehsalçı qiymətləri indeksi mövsümsel olaraq təşkil edilməz.
  • İstehsalçılara istiqamətli inflyasiyasnı hesablar və hesaba xidmətləri daxil etməz. Bilindiyi kimi ÜFE-dəki ani bir artım hissə və təhvil bazarlarında enişi tətiklər.
  • ÜFE-nin iqtisadi analizdə istifadəsi ən çox məhsul, ara və xam mallar üçündür.
  • Əhəmiyyəti: Orta
  • Mevsimsel olaraq təşkil edilən, işsiz adam sayının cəmi iş qüvvəsi bazarına nisbətidir.
  • İşsizlik nisbəti ümumi iqtisadiyyatın sağlamlığının göstəricisidir. Aşağı nisbət, iş axtaranların çox tez iş tapdığı güclü bir iqtisadiyyata işarə edərkən, yüksək nisbət daha zəif bir iqtisadi görünüş əks etdirər. Digər tərəfdən işə götürənlər işsizlik nisbətinin yüksək olduğu zamanlarda daha tez işçi taparlar.
  • Əhəmiyyəti: Orta
  • Yeni, xüsusi mülkiyyət olan, bina icazələrinə tabe olan konut vahidləridir. Mövsümsəl olaraq təşkil edilməz. Məlumatlar, tək və çoxlu vahidləri ehatə edən cəmi bina icazələri sayını əks etdirər.
  • Konut bazarı iqtisadi fəaliyyətin qabaqcıl göstəricilərindən biri sayılar. Mövsümsəl dalğalanmaların xaricində, bina satışlarındaki və ya inşaatlarındaki ani artışlar (və ya enişlər) iqtisadiyyatda canlılığı ( və ya durğunluğu ) əks etdirər. Bunun səbəbi, konut xərcləmələri cəmi sərmayənin üç və ya dörddə birini, milli iqtisadiyyatın da % 5ini meydana gətirər. Bina icazələrindəki eniş inşaat sektorunda geriləməyə işarə edər.
  • Əhəmiyyəti: Orta
  • Bir ölkədə fabriklərdə, mədənlərdə və infrastruktur xidmətləri daxilində edilən cəmi istehsal miqdarının, müəyyən zaman aralıqlarında göstərdiyi fərqliliklərin və buna əlavə olaraq istehsal üçün mövcud qaynaqların nə qədərinin istifadə edilə bildiyinin ölçüldüyü bir növ zəncir-ağırlıqlı ölçüdür.
  • Emalat sektoru bir ölkənin iqtisadiyyatının üçdə birini meydana gətirər.
  • Tutum istifadə nisbəti fabriklərin tutumlarının nə qədərinin istifadə edildiyi haqqında fikir verər.
  • Əhəmiyyəti: Orta
  • National Association of Purchasing Managers ( NAPM ) və ya yeni adıyla Institute for Supply Management, aylıq olaraq ölkənin emalat sektoru haqqında bir mürəkkəb indeks nəşrlər.
  • Yeni sifarişlər, istehsal, tədarükçü paylama zamanları, yığılmış sifarişlər, envanter qiymətləri, məşğulluq, ixracat və idxalat sifarişləri məlumatlarından əldə edilər.
  • Emalat və emalat xarici alt indeksləri olaraq ikiyə ayrılar.
  • Əhəmiyyəti: Orta
  • Konut başlanğıcları hesabatı hər ay yeni başlamış konut və ya bina inşaatları sayını ifadə edər.
  • Yeni təməli atılmağa başlanmış Konut və ya bina inşaatları, konut başlanğıcları olaraq təyin olunar.
  • Konut başlanğıcları məlumatı, faiz əmsallarındaki dəyişmələrə qarşı son dərəcə həssasdır və faizlərdəki bir dəyişməyə ilk reaksiya verən göstəricilərdəndir.
  • Konut başlanğıcları və ya icazələrinin dəyişən faiz əmsallarına əhəmiyyətli bir reaksiyası olduğunda, bu faiz əmsallarının zirvə ya da dibə yaxınlaşdığının siqnalını verər. Bunu analiz etmək üçün, əvvəlki ayların səviyyələrindəki yüzdəlik dəyişmələrə fokuslanın.
  • Hesabat ayın ortalarında nəşr olunar.
  • Əhəmiyyəti: Orta
  • Bu indeks bir ölkənin hər yerində olan bütün sektorlarda fəaliyyət göstərən iş yerlərindəki işləyən adam sayını göstərər.
  • ndeks, xüsusi sektorda və ictimai sektorunda fəaliyyət göstərən xüsusilə böyük işyerlərindəki, maaş və ya ödəniş ödəməsi edilən, yarı zamanlı və ya tam zamanlı olaraq işləyən adam sayına görə hesablanar.
  • Əhəmiyyəti: Orta – Aşağı